نقشي که محصولاتِ پلاستیکی در زندگیِ روزمره‌یِ مردمِ جهان دارند تمام‌نشدنی ست. می‌توانیم یکسره به شما آمار-و-ارقام نشان دهیم (برایِ نمونه، مصرفِ سالانه‌یِ پلاستیک بیش از  ۳۰۰ میلیون تُن است)، اما تأثیرِ این اعداد تقریباً فهم‌ناپذیر است.

     کساني که کنارِ دریاها زندگی می‌کنند تنها با یک‌بار قدم‌زدن در ساحل درخواهند یافت که اعتیادِ ما به پلاستیک، درقالبِ بطری‌ها، قوطی‌ها، کیسه‌ها، سرپوش‌ها، و نِی‌ها (این‌ها تنها چند نمونه اند) چه‌اندازه سرسام‌آور است. در برخي مناطق، صحنه به‌مراتب غم‌انگیزتر است، زیرا با بقایایِ لاشه‌یِ حیوانات روبه‌رو خواهید شد؛ زباله‌هایِ پلاستیکی‌اي که این حیوانات خورده اند یا در آن گیر اُفتاده اند همچنان مدّت‌ها پس از مرگ‌شان آن‌جا هستند. شوربختانه، مقدارِ شایانِ توجهي از آلودگیِ پلاستیکی درونِ دریا یا در سطحِ میکروسکوپی رخ می‌دهد که برایِ انسان‌ها حتّا مشاهده‌پذیر نیست.

     میلیون‌ها تُن پلاستیکي که اندک‌زماني پس از استفاده به زباله تبدیل می‌شوند آشکارا [از نظر محیط‌زیستی] ناپایدار و خطرناک اند. ما تازه داریم درمی‌یابیم که آلودگیِ پلاستیکی چه پیامدهایِ زیان‌باري را در درازمدت و بر زندگیِ همه‌یِ موجوداتِ زنده می‌تواند داشته باشد. بر اساسِ پژوهشي از دانشگاهِ پلیموث، آلودگیِ پلاستیکی دستِ‌کم ۷۰۰ گونه‌یِ آبزی را تحتِ تأثیر قرار می‌دهد؛ برخي برآوردها حاکی از آن است که سالانه دستِ‌کم ۱۰۰ میلیون پستاندارِ دریایی به‌علّتِ آلودگیِ پلاستیکی می‌میرند.

     در ادامه، چند نمونه از آبزیاني را که به‌شدّت در معرضِ آلودگیِ پلاستیکی اند آورده ایم.

 

۱- لاک‌پشت‌هایِ دریایی
لاک‌پشت‌هایِ دریایی، همچون بسیاری حیواناتِ دریاییِ دیگر، زباله‌هایِ پلاستیکی را با غذایِ زنده اشتباه می‌گیرند، که گاهي موجبِ انسدادهایي در دستگاهِ گوارش‌شان می‌شود. با این‌که کاهشِ جمعیتِ لاک‌پشت‌هایِ دریایی برآمده از عواملِ گوناگوني است (که بیشترشان با بهره‌کشی و دخالت‌هایِ انسانی پیوند دارند)، نقشِ آلودگیِ پلاستیکی در مرگ-و-میرِ آن‌ها چشم‌گیر است.

     پژوهش‌هایِ جداگانه‌اي در سالِ ۲۰۱۳ حاکی از آن اند که ۵۰ درصدِ لاک‌پشت‌هایِ دریایی با آهنگی بی‌سابقه موادِ پلاستیکی می‌بلعند و به‌علّتِ آن جانِ خود را از دست می‌دهند. در پژوهشي دیگر درباره‌یِ لاک‌پشت‌هایِ لاگرهِد مشخص شد که ۱۵ درصد از لاک‌پشت‌هایِ جوانی که بررسی شدند چنان حجمِ بالایي از موادِ پلاستیکی بلعیده بودند که دستگاهِ گوارش‌شان مسدود شده بود.

 

۲- فک‌ها و شیرهایِ دریایی
موجوداتِ دریایی در انواعِ گوناگوني از زباله‌هایِ دریایی مانندِ تورها، طناب‌ها، و طعمه‌هایِ ماهی‌گیری گیر می‌افتند. همچنین، خوک‌ها و شیرهایِ دریاییِ بسیاري با گیرافتادن در کیسه‌ها و نوارهایِ بسته‌بندیِ پلاستیکی آسیب می‌بینند یا جانِ خود را از دست می‌دهند.

     در واقع، نوارهایِ پلاستیکی و کِش‌هایِ لاستیکی همچنان از عواملِ مهمِ کاهشِ جمعیتِ شیرهایِ دریاییِ اِشتلر هستند. پژوهشگران در پژوهشي هشت‌ساله در جنوبِ شرقیِ ایالتِ آلاسکا و بریتیش‌کلمبیا ۳۸۸ شیرِ دریاییِ گیرافتاده در زباله‌هایِ پلاستیکی را ثبت کردند. این نوارهایِ پلاستیکی و کِش‌هایِ لاستیکی گاهي چنان در تنِ این حیوانات فرو می‌رود که می‌تواند به عفونت‌هایِ شدید و مرگِ حیوان بیانجامد.

 

۳- پرنده‌هایِ دریایی
آلودگیِ دریایی هرساله باعثِ مرگِ میلیون‌ها پرنده‌یِ دریایی می‌شود. شاید بیش از هر گونه‌یِ دیگري در این میان، گونه‌یِ آلباتروسِ لِیسان عمیقا تحتِ تأثیرِ زباله‌هایِ دریایی باشد، که به‌علّتِ روشي است که آن‌ها برایِ شکار به‌کار می‌برند؛ وقتي برایِ گرفتنِ ماهی، ماهیِ مرکّب، یا هر غذایِ دیگري در حالِ پرواز نوکِ خود را رویِ سطحِ آب باز می‌کنند، پلاستیک‌ها هم واردِ دهان‌شان می‌شوند.

     به طرزِ تکان‌دهنده‌اي، حدودِ ۹۸ درصد از آلباتروس‌هایي که مطالعه شده اند ماده‌اي پلاستیکی بلعیده بودند. پس از این‌که جانور پلاستیک را می‌خورَد، دستگاهِ گوارشش مسدود شده و ممکن است باعثِ پارگی اندام‌هایِ داخلی‌اش شود.

      زباله‌هایِ پلاستیکی‌مان جانِ این ۵ حیوانِ دریایی را می‌گیرند…چه باید کرد؟

۴- ماهی‌ها
ماهی‌ها، و تقریباً همه‌یِ پستان‌دارانِ دریایی‌اي که آب واردِ آبشُش‌شان می‌کنند، به‌طورِ فزاینده در معرضِ زباله‌هایِ میکروسکوپی اند. پژوهشي از دانشگاهِ اِکسترِ بریتانیا نشان داد که خارج کردن زباله‌هایِ دریاییِ میکروسکوپی که این‌گونه واردِ بدنِ جاندار می‌شوند برای حیوانات، در قیاس با خوردنِ آن‌ها، به شِش‌برابر زمانِ بیشتري نیاز دارد.

     آشکار است که آلودگیِ دریایی تأثیرِ عمیقي بر زیستِ ماهی‌ها می‌گذارد اما، برخلافِ دیگر حیواناتي که در این فهرست آورده ایم، این تنها حیواني است که به‌طورِ معمول غذایِ انسان‌ها نیز است. نتیجه‌یِ شُماري از پژوهش‌ها حاکی از آن بوده است که معمولاً ماهی‌هایي که انسان‌ها همچنان مصرف می‌کنند در طولِ زندگیِ خود میکروفیبرهایِ پلاستیکی خورده اند—ماهی‌هایي مانندِ قزل‌آلایِ قهوه‌ای، ماهیِ سیسکو، و ماهیِ لوتی.

 

۵- نهنگ‌ها و دلفین‌ها
نهنگ‌ها اغلب، مانندِ هر پستان‌دارِ دریاییِ دیگر، زباله‌هایِ پلاستیکی را با غذا اشتباه می‌گیرند. دهانِ برخي از گونه‌هایِ نهنگ‌ها چنان بزرگ است که، مانندِ چیزي که درباره‌یِ آلباتروس‌ها گفتیم، ندانسته موادِ پلاستیکی را واردِ دهان‌شان می‌کنند (این فن [شکار]در نهنگ‌هایِ بی‌دندان مشاهده شده است). پس از مُرده‌نگری‌هایي که رویِ بسیاري از نهنگ‌هایِ به‌ساحل افکنده انجام گرفت، مقدارِ زیادي زباله‌یِ پلاستیکی در بدن‌شان یافت شد.

     همچنین پژوهشي دیگر نشان داد که در دو دهه‌یِ اخیر صدها گونه از راسته‌یِ آب‌بازسازان در معرضِ آلودگیِ دریایی قرار گرفته اند. انسدادهایِ ایجادشده با بلعیدنِ پلاستیک اغلب باعثِ سوراخ‌شدن و پارگیِ دیواره‌یِ معده می‌شود که سرانجام به قحطی و مرگِ حیوان می‌انجامد. به‌گفته‌ی “بولتنِ آلودگیِ دریایی” تا ۳۱ درصدِ آب‌بازسازان زباله‌هایِ دریایی می‌خورند که پی‌آیندِ آن ۲۲ درصدشان در خطر مرگ بوده اند.

 

چه کاري از شما برمی‌آید؟
آشکار است که آلودگیِ دریایی زندگیِ همه‌یِ موجوداتي را که در دریا می‌زیَند یا منبعِ غذاییِ دریایی دارند تحتِ تأثیر قرار می‌دهد. نمی‌شود ساده از کنارِ چنین موضوعي گذشت. توازنِ بوم‌سازگانِ ما برایِ کیفیت زندگی‌مان بایسته است و در نهایت در گروِ آن خواهد بود که مردمِ دنیا به‌جایِ آن‌که خود را به ندیدن بزنند برای تغییر شیوه‌یِ زندگی‌شان دست‌به‌کار شوند.

     همچنانکه برای به حدِاقل رساندن مصرفِ فردیِ محصولاتِ پلاستیکی‌مان تلاش می‌کنیم، همه‌ی ما باید در این راه سخت‌کوش باقی بمانیم. پس، چه شما کسي باشید که تازه تصمیم به کاهشِ مصرفِ پلاستیک گرفته اید چه نه، چند گامِ مهم است که در این راه کمک‌تان می‌کند.

 

زباله‌های‌تان را جمع کنید
گمان می‌کنم عنوان کاملاً گویا باشد. اگر به ساحل یا پارک می‌روید، متوجه این خط‌مشی باشید که «آنجا را همانطوری که پیش از آمدنتان بود ترک کنید». چه بهتر که اگر دیدید کسانِ دیگري زباله‌اي جا گذاشته اند، آن‌ها را هم جمع کنید. پیوستن به گروه‌هایِ داوطلبانه‌یِ پاکسازانِ ساحل روشِ بسیار خوبي برایِ انجامِ این کار و آشناشدن با کساني است که دغدغه‌ای شبیه شما را دارند و به‌دنبال کاهش ردپای پلاستیک‌شان اند.

بازیافت کنید
عملی‌کردنِ این روش در زندگیِ روزمره‌تان با بازیافت کردن در خانه‌ کارِ ساده‌اي است. امروزه در بیشترِ مکان‌هایِ عمومی هم امکانِ چنین کاري وجود دارد. اگر در جایي در حالِ گردش بودید و از اماکنِ گردآوریِ محصولاتِ بازیافت‌پذیر در آن منطقه خبر نداشتید، کافی است از مردمِ آن‌جا بپرسید. بدترین حالتش این است که مجبور شوید بطری یا کیسه‌یِ پلاستیکی را با خود به خانه‌تان برگردانید و به سطلِ دورریختنی‌هایِ بازیافت‌پذیرتان بی‌اندازید.

هر وقت می‌توانید بگویید «نه»
درک می‌کنیم که کنارگذاشتنِ صددرصدِ محصولاتِ پلاستیکی برایِ بیشترِ خانواده‌ها دشوار است، اما همه می‌دانیم که گاهي وقت‌ها مصرفِ پلاستیک واقعاً ضروری نیست. نه‌گفتن به محصولاتِ پلاستیکیِ دورریختنی، خریدِ عمده، و با خود بردنِ کیسه‌هایِ خریدِ غیرِپلاستیکی تنها چند نمونه از روش‌هایي است که با رعایت‌شان می‌توانید از میزان مصرفِ پلاستیک‌تان بکاهید.

 

[ترجمه: محمدرسول علیزاده اصلی]

 

منبع:

http://www.onegreenplanet.org/animalsandnature/marine-animals-are-dying-because-of-our-plastic-trash/

 

در بسیاری از کیسه‌های پلاستیکی ‌ای که برای خرید استفاده می‌کنیم از اسیداستئاریک استفاده می‌شود که ممکن است از چربی‌های حیوانی (پیه) تهیه شده باشد. پس کیسه‌ی پلاستیک احتمالا وگن نیست! هرچه زودتر با آن خداحافظی کنید و به چالش #بی_زباله (@BiiZobaleh) بپیوندید.